Rokitnik zwyczajny

Hippophae rhamnoides
Rokitnik zwyczajny
fot: Agnieszka Mike-Jeziorska zobacz galerię

Rokitnik zwyczajny to krzew lub małe drzewo o bardzo powolnym wzroście, dorastające do 5–8 m wysokości. Należy do rodziny oliwnikowatych (Elaeagnaceae). W naturalnych warunkach występuje w Europie, na Kaukazie, w środkowej Azji i na Syberii, gdzie tworzy kolczaste zarośla na wilgotnych terenach.

Rokitnik zwyczajny - opis

Rokitnik zwyczajny ma nisko rozgałęziony pień i gęstą, nieregularną koronę o ciernistych gałęziach. Młode pędy pokrywają srebrzyste, z czasem brunatniejące włoski. Wąskie liście, 8 cm długości, są szarozielone na wierzchu i srebrzysto owłosione na spodzie.
Kwiaty niepozorne, drobne, rozwijają się przed liśćmi, w końcu kwietnia. Jest rośliną wiatropylną, dwupienną, owoce obecne są tylko osobnikach żeńskich. Aby uzyskać dobry plon konieczne jest posiadanie 1 osobnika męskiego na 6 żeńskich.

>>Przeczytaj też: Żywopłot z rokitnika

Owoc rokitnika

Owoce rokitnika to drobne, miękkie, soczyste, owalne, pomarańczowe pestkowce – osadzone są gęsto, bezpośrednio na pędach (stąd rosyjska „oblepicha”), dojrzewają we wrześniu. Są ubogie w cukry, a bogate w kwas cytrynowy, jabłkowy i winowy. Miąższ zawiera 8–9% tłuszczów, co niespotykane wśród owoców soczystych. Zawierają też ponad 200 mg% witaminy C, witaminę P i karotenoidy. Można je spożywać na surowo lub konserwować bez pestek w cukrze, w stosunku 1:1. Używane są też do wyrobu nalewek, win, likierów, konfitur, kisieli i galaretek. Nasiona mają właściwości lecznicze (ich olej leczy oparzenia, odmrożenia, gruźlicę skóry, egzemy oraz uszkodzenia po promieniowaniu radioaktywnym), zawierają do 12% tłuszczu, witaminy: B1, B2 i E oraz garbniki.
Owoce zbierane we wrześniu są bardzo delikatne i łatwo je rozgnieść, trudno oddzielić je od pędów, a zbiór utrudniają ciernie. Ich sok trwale plami. Najłatwiejszy jest zbiór zimowy, gdy owoce są zmrożone, nie tracą nic ze swoich właściwości, doskonale znoszą transport i w tym stanie mogą być przechowywane do wiosny. Po rozmrożeniu zmieniają kolor na biały.

>>Przeczytaj też: Rokitnik - owoce rokitnika. Właściwości i zastosowanie owoców rokitnika

Rokitnik -  wymagania

Rokitnik zwyczajny to roślina niezwykle wytrzymała na suszę, odporna na choroby i szkodniki, niewybredna w stosunku do gleby. Do dobrego wzrostu wymaga podłoża dobrze zdrenowanego i słońca. Doskonały do zakrzewiania nieużytków, rekultywacji gleb oraz obsadzania wybrzeża morskiego, brzegów jezior, rzek, skarp itp., ponieważ doskonale umacnia glebę, ze względu na liczne odrosty korzeniowe.

>>Przeczytaj też: Rokitnik – mało wymagający krzew liściasty. Uprawa i pielęgnacja rokitnika

Rokitnik zwyczajny można rozmnażać za pomocą nasion i odrostów korzeniowych. Jeśli chcemy mieć pewność co do uzyskanej płci krzewu najpewniejsze są odkłady i sadzonki. W innym przypadku rośliny męskie można rozpoznać dopiero po kilku latach, po grubszych, ciemniej zabarwionych pąkach.

Autor: Agnieszka Mike-Jeziorska